Geen controles op declaraties therapeuten

Zorgverzekeraars hebben nieuwe gedragscodes voor privacybescherming bij controles niet op tijd geactualiseerd

Zorgverzekeraars en het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) hebben gisteren in Den Haag afgesproken dat de declaraties in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) pas weer gecontroleerd mogen worden als de verzekeraars een nieuwe gedragscode ter goedkeuring hebben voorgelegd.

De zorgverzekeraars hadden deze code al op 5 februari klaar moeten hebben. Nu dat niet het geval is, vroegen ze aan het CBP om de oude gedragscode 'te verlengen'. Dit voorstel is door Jacob Kohnstamm, de vice-voorzitter van het CBP, afgewezen. De volgende bijeenkomst vindt plaats op 1 juli. Dan moet de nieuwe gedragscode klaar zijn. Tot deze door het CBP is goedgekeurd mogen de verzekeraars de declaraties van alle zorgaanbieders niet controleren. De verzekeraars mogen wel signaleren dat in ziekenhuis A meer gedeclareerd wordt dan in ziekenhuis B, maar de dossiers mogen ze niet inzien.

Het CBP heeft de zorgverzekeraars verzocht om bij de samenstelling van de nieuwe code rekening te houden met de onrust die in de sector heerst over het doorgeven van vertrouwelijke patiëntgegevens aan verzekeraars, zegt CBP-woordvoerder Frederique Hermie.

Deze onrust is het gevolg van de overheveling van de geestelijke gezondheidszorg van de volksverzekering voor langdurige zorg, de AWBZ, naar de Zorgverzekeringswet. Net als hun collega's in de somatische zorg moeten nu ook psychiaters en psychotherapeuten met diagnose-behandelcombinaties, de zogenoemde dbc's, werken. Daardoor komt op de declaratie van de zorgaanbieder zowel de naam als de diagnose van de verzekerde te staan. Veel zorgaanbieders hebben daar moeite mee, omdat ze dit als een breuk van hun geheimhoudingsplicht als behandelaar zien.

Volgens de koepel van vrij gevestigde praktijken is het probleem van de privacy goed op te lossen. 'Wij hadden vroeger een toetsingscommissie van de beroepsgroep', zegt advocaat Luuk Hamer, die namens de koepel bij het overleg zat. 'Noodzaak en omvang van behandeling werd door een deskundige bekeken. Op die manier bleef medische informatie geheim.' Hamer pleit voor een toetsingscommissie nieuwe stijl.

'Belangrijk is dat in de GGZ een hogere privacygrens gerespecteerd wordt', zegt hij. 'Een psychotherapeutische behandeling is iets anders dan een gebroken been. Informatie daarover in een dossier zal niemand erg vinden. Maar niemand wil dat gegevens over een therapie door de handen gaan van Jan en alleman. Dat gaat in tegen het recht op zelfbeschikking. Ik wens zelf te bepalen wie mag weten dat ik een depressie heb.'

Als de bescherming van de privacy niet verbeterd wordt, komen er bestuursrechtelijke procedures en bezwaren, zegt Hamer. Hij benadrukt dat de koepel niet in processen is geïnteresseerd maar het probleem wil oplossen. 'Natuurlijk mag een verzekeraar controleren of er zinnig wordt gedeclareerd. Maar tot nu toe is er met de vrijgevestigde psychiaters en psychotherapeuten helemaal niet gesproken.'

De introductie van de dbc's in de geestelijke gezondheidszorg is een operatie waarmee - volgens een schatting van het ministerie voor VWS - ruim 600.000 cliënten te maken krijgen en bijna euro 3 mrd gemoeid zal zijn.

Therapeuten moeten fors investeren om binnen het nieuwe systeem te kunnen declareren. De meeste kosten zitten in de benodigde software en kunnen tot euro 10.000 oplopen. Het inwerken kost net zo veel tijd als ze kwijt zijn aan het behandelen van cliënten, klagen therapeuten. 'Ik ben de afgelopen drie maanden twee dagen per week bezig geweest om te declareren', zegt Pety Oprinsen uit Oegstgeest. 'Het ergste is het soms een uur in de wacht hangen bij de diverse helpdesks. En dat voor 80 cent per minuut.' Toen de helplijnen overbelast raakten, mochten de therapeuten niet meer bellen.

Veel psychotherapeuten klagen over de IT-chaos. Ze hebben verschillende wachtwoorden nodig en voor elk wachtwoord hebben de verzekeraars een eigen organisatie opgezet. 'En dan hoor je: bij mij moet u niet zijn.' Maar de kosten en de stress zijn niet het ergste, zegt Oprinsen. 'Dat het allemaal niet werkt, daar kan ik niet van slapen.'